TAHLiL SONUçları
Tahlil yardım
Pestisit analizleri
Su analizleri
gıda kontrolleri
kamu spotları

  ACİL: 112
  KAN TAHLİLLERİ
  Lefkoşa B.N.H: 228 5441 - 223 4789
  Mağusa Devlet Hastanesi: 364 8520
  Girne Dr. Akçiçek Hastanesi: 815 5097



   yasalar   irtibat   ilkyardım   diş sağlığı   çevre    hekimlerimiz    eczaneler    bize ulaşın    ara    linkler

 
Çevre ve Sağlık
 
     
     
     

HAVA KİRLİLİĞİNİN SOLUNUM HASTALIKLARINA ETKİSİ

Bazı kirletici Parametrelerin Sağlığa Etkileri

Karbonmonoksit: Kanın oksijen taşıma özelliği engellenir.Kardiyovaskular, sinir ve akciğer sistemleri etkilenir.

SülfürDioksit: Solunum yolu problemleri, akciğer dokusu bozulmaları.

Kurşun: Özellikle çocuklarda beyin zararları.

Nitrojen Dioksit: Solunum yolu ve Akciğer hastalıkları.

Ozon: Solunum yolu problemleri, zor soluma ve kısıtlı ciğer fonksiyonları gibi, Astım, göz sulanması, geniz tıkanması,bağışıklık sisteminin zayıflaması ve akciğer dokusunun erken yaşlanması.

Partikül Madde: Göz ve gırtlak sulanması,bronşit, ciğer hastalıkları, görme bozukluğu.

Egzoz Gazları ve Çevre Kirliliği
Hava kirliliği modern yaşamın en önemli sorunlarından biri. Dünyada kullanılan enerjinin yüzde 30`u hidrolik ve nükleer kaynaklardan, yüzde 70`i ise fosil yakıtlardan elde ediliyor. Çevreyi kirleten gazlar insan sağlığı üzerinde de çok olumsuz etkiler yaratır, sorunlu ortamda bulunulması durumunda baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik ve alınan gazın miktarına göre ölümlere kadar götürebilecek olumsuz sonuçlarla karşılaşılabilir.

Öneriler
Türkiye`de kirletici gazların denetimi için periyodik aralıklarla ölçüm yapılmasının zorunlu, ancak yaptırmayanlara uygulanan cezalar ve denetimler yeterli düzeyde uygulanmamaktadır.., Çevreyi sadece araçların egzozundan çıkan gazlar değil ısıtma ve endüstriyel amaçlı kullanılan yakıtlar da kirletiyor. Bu nedenle, kirletici gazların kontrolü daha etkin yapılmalı. Uygulanacak cezalar da caydırıcı nitelikte olmalı.
Çevre koruma için gerekli, kurşunsuz benzin ve düşük kükürtlü motorinin kullanımının teşviki için de daha ucuz satılması konusunda çalışmalar yapılması gerekir.

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı-Merak ettiğiniz sorular ve yanıtları
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı dünyada en sık görülen solunum hastalıkları grubudur. Ülkelerin sağlık harcamalarında kronik bronşite ayrılan pay dikkat çekicidir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kronik bronşit ve amfizem olarak ikiye ayrılır. Bu hastalıkların nedenleri arasındaki en önemli faktör sigara içimidir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı önlenebilir ve ilerlemesi durdurulabilir bir hastalık olduğundan bu hastalık ile ilgili bilgi sahibi olunması ve korunma yöntemlerinin bilinmesi çok önemlidir. Bu yazıda, sizleri bu sık görülen hastalık hakkında aydınlatmayı amaçladık.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı nedir?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığının kronik bronşit ve amfizem olmak üzere iki tipi vardır.
Kronik bronşit tanım olarak, özellikle kış aylarında olan, birbirini takip eden iki yıl, en az üç ay boyunca öksürük ve balgam çıkarma ile karakterize bir hava yolu hastalığıdır. Amfizem ise akciğerin en uçtaki hava yollarındaki ve alveollerdeki duvarın kalıcı zarar görmesi ile tanımlanan bir solunum hastalığıdır. Kronik obstrüktif akciğer hastalığında akciğer içindeki hava akımının sınırlanması sonucunda kanda oksijen miktarı azalır, karbondioksit miktarı artar. Dokulara yeterli oksijen gidemediğinden dolayı bir dizi geri dönüşümsüz hasar meydana gelir (özellikle akciğer damarlarındaki büzülmeye bağlı akciğer hipertansiyonu meydana gelir, bu da kalbi yorarak akciğer ve kalp yetmezliğine neden olur).

Kronik obstrüktif akciğer hastalığının nedenleri nelerdir?
Sigara en önemli nedendir. Erkeklerde hastalığın daha sık görülmesinin nedeni sigara içiminin daha yaygın olmasına bağlıdır. Ancak son yıllarda sigara kullanımının kadınlar arasında da artması ile kronik obstrüktif akciğer hastalığının kadınlardaki yaygınlığı da giderek yükselmiştir. Sigara içilmesi ile hava yollarındaki salgı bezlerinden salgı miktarı artar ve bu olay daha sonra hava yolu daralmasına neden olarak, hastalığın klasik belirtilerinin ortaya çıkmasını sağlar. Sigaranın bırakılması ile bu olaylar geriler. Sigara dumanı olan ortamda bulunmak da riski arttırır. Buna pasif sigara içiciliği adı verilmektedir ve çoğu zaman farkedilmeyen önemli bir sağlık sorunudur.

Hava kirliliği: Hava kirliliği nedeni ile hava yolları uyarılır, salgı yapan hücrelerde artış olur ve bu olay sonucunda hava yollarında daralma meydana gelir. Kirli havada bulunan bazı zehirli bileşikler bu olaya neden olmaktadır. Bu nedenle, özellikle kış aylarında hava kirliliği arttığından, bu hastaların hava kirliliğinin yoğun olduğu zamanlarda dışarı çıkmamaları önerilmektedir.

Enfeksiyonlar: Çocukluk çağında geçirilmiş enfeksiyonların kronik bronşite zemin hazırlayarak olayı hızlandırdığı düşünülmektedir.

Dumana maruz kalma: Meslekleri nedeni ile dumana maruz kalanlarda veya köylerde tandır ya da odun sobası yakanlarda kronik obstrüktif akciğer hastalığı görülme sıklığı artar.

Vitamin eksikliği: Antioksidan vitaminler olarak bilinen A, C, E vitaminlerinin eksikliğinde kronik obstrüktif akciğer hastalığı daha sık görülür.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığının bulguları nelerdir?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığının en önemli bulgusu nefes darlığıdır. Nefes darlığı başlangıçta eforla gelirken, ilerlemiş vakalarda istirahatte de gelmeye başlar. Nefes darlığına hırıltılı solunum eşlik eder. Özellikle kış aylarında öksürük ve balgam miktarında artma görülür. Bu hastaların öykülerinde genellikle uzun yıllar sigara içimi vardır.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığının tanısı nasıl konulur?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığındaki başlangıç tanı yöntemi akciğer grafisidir. Akciğer grafisinde solunum yolları ve akciğer dokusu hakkında bilgi edinilir. Bundan sonraki aşama solunum fonksiyon testidir. Solunum testi hava yollarındaki akımda bir kısıtlanma olup olmadığını gösterecektir. Diğer bir başlangıç tanı yöntemi kan sayımıdır. Kan sayımında kandaki oksijen miktarındaki düşmeye bir yanıt olarak, daha fazla oksijen taşımak için alyuvar sayısında artış görülür. Hastalığın ilerlediği durumlarda atardamardan kan alınarak kandaki oksijen ve karbondioksit miktarı ölçülür, buna kan gazı tetkiki denir. Eğer balgam miktarında artma veya renk değişikliği varsa, bir enfeksiyon olabileceği düşünülerek, balgamda bakterileri üretmek amacı ile balgam kültürü yapılır ve eğer bakteri ürerse, uygun antibiyotik başlanır.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında her hastaya akciğer tomografisi çekmek gerekli midir?
Akciğer tomografisi tanıda ilk başvurulacak bir yöntem değildir ve her hastada gerekliliği yoktur. Eğer akciğer filminde şüpheli bir görüntü varsa ya da kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile açıklanamayacak kan tükürme, zayıflama gibi şikayetler varsa olası bir akciğer kanserini veya başka bir hastalığı atlamamak için tomografi çekilebilir.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığından nasıl korunabilirsiniz?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı önlenebilir ve ilerlemesi durdurulabilir bir hastalıktır. Bu konuda en önemli adım ve tedavideki ilk basamak sigaranın bırakılmasıdır. Sigara bırakmak isteyenlere yardımcı olmak amacı ile ülkemizde birçok göğüs hastalıkları kliniğinde sigarayı bırakma poliklinikleri hizmet vermektedir. Sigara bağımlılığını yapan, içindeki nikotin isimli maddedir. Sigara psikolojik ve fiziksel bağımlılık yapar. Fiziksel bağımlılığın tedavisi için nikotin içeren cilde yapıştırılan bantlar ve nikotin içeren sakızlar mevcuttur. Psikolojik bağımlılığın tedavisi içinde psikolojik yardım verilmektedir.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında kalıtımın rolü var mıdır?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında ailesel yatkınlığın rolü vardır. Eğer hastalık, sigara içmeyen bir kişide ya da erken yaşta başladıysa genetik yatkınlık düşünülerek, bu durumla ilgili özel enzim ölçümleri (?1 antitripsin düzeyi) ve aile taraması yapılmalıdır.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında tedavi yöntemleri nelerdir?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığının tedavisinde ilk ve en önemli basamak sigaranın bırakılmasıdır. Sigaranın bırakılması ile hastalığın ilerlemesi yavaşlatılır, şikayetler azalır, yaşam kalitesi artar. Hekimin önerisiyle hava yollarının genişletilmesi amacı ile bronkodilatatör denilen bronş genişletici ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar fiziksel aktivite kapasitesini arttırır, hava yollarının savunma mekanizmalarını güçlendirir, yorulmuş solunum kaslarını kuvvetlendirilir. Ayrıca hastalığın şiddeti ve hastanın durumuna göre hekim başka ilaçları ve tedavi yöntemlerini de uygulayabilir.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında oksijen tedavisinin yeri nedir?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığının ileri dönemlerinde kandaki oksijen miktarı düşer. Bu durum egzersiz sırasında ve uykuda belirgin hale gelir. Bu durumun sürekliliği halinde akciğer damarlarında kasılmaya bağlı olarak akciğerde kan basıncı artar ve bu da kalbi yorar. Bu nedenle bu hastaların evde hergün belirli bir süre oksijen kullanmaları gerekir. Oksijen tedavisine başlama kararı, göğüs hastalıkları uzmanı tarafından ve yapılan kan tetkiklerinde kandaki oksijen miktarı belirlenmiş değerin altında ise verilmelidir. Oksijen kaynakları, oksijen tüpleri ve oksijen yoğunlaştırıcılarıdır. Oksijen burun kanülü veya yüz maskesi ile evde uygulanabilir.

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında rehabilitasyonun yeri nedir?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında özellikle kalp ve akciğer fonksiyonlarını düzeltmek için çeşitli egzersiz programları mevcuttur. Solunum kaslarının düzenli egzersizleri ile nefes darlığı azalır. Fizyoterapi ile öksürük ve balgam çıkarma kolaylaşır ve böylece enfeksiyon görülme sıklığı azalarak, akut atak ile hastaneye başvurma daha az görülür.

Acil Durumlar
Kronik obstrüktif akciğer hastalığında belirli aralıklarla doktor kontrolleri ve önerilen ilaçların düzenli kullanılması ile acil şartlarda hastaneye başvuru sıklığı azalır. Ancak özellikle solunum yolu enfeksiyonları başta olmak üzere, akciğere pıhtı atması, solunumu baskılayan ilaç alımı, akciğerde var olan küçük hava kesesinin patlamasına bağlı nefes darlığı ve yetersiz oksijen tedavisi nedeni ile genel durum kötüleşebilir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığında nefes darlığında artma, öksürük ve balgam miktarında artma, balgamda renk değişikliği, sarı yeşil renkli balgam çıkarma, 38 C ve üzerinde ateş olması halinde mutlaka sağlık kurumuna ve ilgili hekime başvuru gerekir. Bu durumda neden enfeksiyon ise uygun antibiyotik, diğer hava yollarını genişletici ilaçlar ve gerekli diğer tedaviler verilir, kanda oksijen miktarına göre gerekirse oksijen tedavisi uygulanır. Bazen bu belirtilere ek olarak tablonun ağırlığı ile paralel, özellikle ağız çevresinde ve tırnak yataklarında göze çarpan morarma, soğukluk, bilinçte bozulma ve uykuya meyil varsa, hastanın durumu uzman hekimlerce değerlendirilerek hastanın yoğun bakım ünitesine alınması gerekebilir.

Önemli Uyarılar
• Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı dünyada en sık görülen solunum hastalıkları grubudur.

• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı önlenebilir ve ilerlemesi durdurulabilir bir hastalıktır

• Kronik obstrüktif akciğer hastalığında akciğer içindeki hava akımının sınırlanması sonucunda dokulara yeterli oksijen gidemediğinden dolayı kalp, akciğer ve diğer dokularda bir dizi geri dönüşümsüz hasar meydana gelir

• Kronik obstrüktif akciğer hastalığının kronik bronşit ve amfizem olmak üzere iki tipi vardır.

•En önemli nedeni sigaradır.

• Kronik obstrüktif akciğer hastalığının en önemli bulgusu nefes darlığıdır

• Temel tanı yöntemleri akciğer grafisi, kan sayımı, solunum fonksiyon testi ve kan gazıdır.

• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı önlenebilir ve ilerlemesi durdurulabilir bir hastalıktır. Bu konuda en önemli adım ve tedavideki ilk basamak sigaranın bırakılmasıdır.

• Kronik obstrüktif akciğer hastalığında özellikle kalp ve akciğer fonksiyonlarını düzeltmek için çeşitli egzersiz programları mevcuttur

• Nefes darlığında artma, öksürük ve balgam miktarında artma, balgamda renk değişikliği, sarı yeşil renkli balgam çıkarma, 38 Co ve üzerinde ateş olması halinde mutlaka sağlık kurumuna başvuru gerekir.

 
(www.saglikvakfi.org.tr)